Sosyal medya hesabı üzerinden kapsamlı bir değerlendirmede bulunan YENİ Parti İstanbul Milletvekili Özgür Karabat, krizlerin Türkiye’ye uzun vadeli hasarlar verdiğini belirtti. Hukukun işlevsizleştirildiğini ve kayıt dışı bir vurgun ekonomisinin inşa edildiğini ifade eden Karabat, yatırım ortamının bozulmasını resmi veriler eşliğinde kamuoyuyla paylaştı.
ULUSLARARASI RAPORLARDAKİ GERİLEME: 143 ÜLKE ARASINDA 118’İNCİ SIRADA
Yatırım için ilk ve vazgeçilmez şartın sermayeden önce “güven” olduğunu kaydeden Karabat, uluslararası göstergelerdeki düşüşe dikkat çekti:
“World Justice Project’in 2025 Hukukun Üstünlüğü Endeksi’nde Türkiye 143 ülke arasında 118’inci. Puanı: 0,41/1. Bölgesinde 15 ülke arasında 14’üncü. Üstelik Türkiye’nin puanı bir yılda %1,9 daha geriledi. Yatırımcı neden parasını hukuka güvenmediği bir ülkede uzun yıllar bağlasın?”
| World Justice Project (WJP) 2025 Hukukun Üstünlüğü Endeksi | |
|---|---|
| Genel Sıralama | 143 ülke arasında 118’inci |
| Endeks Puanı | 0,41 / 1.00 |
| Bölgesel Sıralama | 15 ülke arasında 14’üncü |
| Yıllık Değişim | %1,9 Gerileme |
| “Yatırımcı neden parasını hukuka güvenmediği bir ülkede uzun yıllar bağlasın?” |
Yolsuzluk algısına ilişkin verileri de aktaran Karabat, “Transparency International’ın son endeksinde Türkiye 100 üzerinden 31 puana sahip. 182 ülke arasında 124’üncü sırada. Yabancı yatırımcı bunlara bakıyor. Fabrika kuracak kişi yalnızca işçilik maliyetini, dövizi, faizi hesaplamıyor. Hukuka, kurallara ve yarın başına ne geleceğine de bakıyor” ifadelerini kullandı.
| Transparency International / Yolsuzluk Algı Endeksi | |
|---|---|
| Genel Sıralama | 182 ülke arasında 124’üncü |
| Ülke Puanı | 31 / 100 |
| “Yabancı yatırımcı bunlara bakıyor. Fabrika kuracak kişi yalnızca işçilik maliyetini, dövizi, faizi hesaplamıyor. Hukuka, kurallara ve yarın başına ne geleceğine de bakıyor.” |
DÜNYA BANKASI VERİLERİ: ŞİRKETİ KURMAK KOLAY, YAŞATMAK ZOR
Dünya Bankası tarafından hazırlanan ve şirketlerin karşılaştığı düzenlemeleri, kamu hizmetlerini ve bunların uygulamadaki etkinliğini ölçen B-READY (Business Ready) araştırmasının sonuçlarına değinen Karabat, iş kurmadan vergilendirmeye kadar 10 farklı alanın incelendiğini belirtti.
Türkiye’nin B-READY 2025 sonuçlarındaki çelişkiyi ortaya koyan Karabat, verileri şu şekilde sıraladı:
İş kurmada: 100 üzerinden yaklaşık 80
Altyapı hizmetlerinde: 100 üzerinden yaklaşık 87
Finansal hizmetlerde: 100 üzerinden yaklaşık 76
Vergilendirmede: 100 üzerinden 46
Ticari uyuşmazlıkların çözümünde: 100 üzerinden 61
| Dünya Bankası B-READY 2025 Sonuçları | |
|---|---|
| Altyapı Hizmetleri | ~87 / 100 |
| İş Kurma | ~80 / 100 |
| Finansal Hizmetler | ~76 / 100 |
| Ticari Uyuşmazlık Çözümü | 61 / 100 |
| Vergilendirme | 46 / 100 |
| “Yani şirketi kurabiliyorsun. Mesele, kurduktan sonra neyle karşılaşacağın!” |
Karabat, bu tablonun ortaya çıkardığı sonucu, “Yani şirketi kurabiliyorsun. Mesele, kurduktan sonra neyle karşılaşacağın!” sözleriyle özetledi.
FON KRİZİ GÜVENİ VURDU: YATIRIMCI SİSTEMDEN UZAKLAŞIYOR
Mevcut yapısal sorunların üzerine son dönemde yaşanan fon krizinin eklendiğini vurgulayan Karabat, sürecin yüz binlerce fon yatırımcısını, borsadaki milyonlarca kişiyi ve şirketleri doğrudan sarstığını kaydetti.
Krizin mali boyutunun ötesinde yarattığı tahribata işaret eden Karabat, “Fon krizi sadece parayı vurmadı. Türkiye’nin zaten büyük sorun yaşadığı güven duygusunu da vurdu. Vatandaş parasını sisteme sokmaktan korkuyor. Yabancı ise milyarlarca dolarını getirip neden burada uzun vadeli yatırıma bağlasın? İçeride vatandaşın yatırım yapma, iş kurma iştahı zaten azalmıştı. Fon krizi milyonlarca vatandaşı ve şirketi doğrudan etkiliyor. Bundan sonra vatandaş yatırımdan tamamen uzaklaşacak. Yabancı yatırımcı zaten gelmiyordu. Bu güven krizinden sonra hiç gelmeyecek” değerlendirmesinde bulundu.
“TÜRKİYE’NİN İHTİYACI SICAK PARA DEĞİL, UZUN VADELİ SERMAYE”
Türkiye ekonomisinin çıkış yolunun geçici finansman kaynakları olmadığını vurgulayan Karabat, üretimi ve istihdamı artıracak kalıcı adımların şart olduğunu belirtti:
“Türkiye’nin asıl ihtiyacı sıcak para değil. Fabrika kuracak, üretim yapacak, teknoloji getirecek, istihdam yaratacak uzun vadeli sermaye. Ama sermayeye önce güven vereceksiniz. Hukuka güven. Kurallara güven. Denetime güven. Piyasaya güven. GÜVEN YOKSA YATIRIM DA YOK. AKP’nin Türkiye’ye verdiği en büyük zarar kaybedilen milyarlar değil, kaybedilen bu güven oldu.”
